Menu Bekijk vacatures
Verdieping

Werkdruk in de zorg: percentages, oorzaken en maatregelen

De werkdruk in de zorg is in 2018 bij 63% van de zorgorganisaties toegenomen ten opzichte van een jaar eerder. Op basis van actuele percentages uit het onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn zoomen we in op de ontwikkeling en oorzaken van de werkdruk in ziekenhuizen, VVT, GGZ en gehandicaptenzorg en op de genomen maatregelen.

Voor de Werkgeversenquête van het onderzoeksprogramma werden in het voorjaar van 2018 1150 telefonische interviews afgenomen. In dit artikel focussen we op de resultaten van het segment Zorg, bestaande uit ziekenhuizen (inclusief umc’s) en revalidatiecentra, GGZ, VVT, gehandicaptenzorg en huisartsen. Tegenover de 63% van de werkgevers in de zorg waar de werkdruk is toegenomen, staat dat 29% aangeeft dat de werkdruk gelijk is gebleven. Bij 5% is het afgenomen en 3% weet het niet.

Werkdruk in ziekenhuizen en VVT

In ziekenhuizen nam de werkdruk fors toe, blijkt uit het onderzoek. Bij 74% is er sprake van een stijging, bij 21% een gelijk niveau en bij slechts 2% viel de werkdruk lager uit dan een jaar eerder. In de sector Verpleging, Verzorging, Thuiszorg (VVT) nam de werkdruk bij een kleine meerderheid (52%) toe. Bij 37% bleef het gelijk, in 6% van deze organisaties was er minder werkdruk.

Werkdruk in de GGZ en gehandicaptenzorg

Relatief gezien heeft de GGZ de meeste vooruitgang geboekt in de vermindering van de werkdruk. Bij 10% van de GGZ-instellingen nam de werkdruk in 2018 af ten opzichte van een jaar eerder. Toch gaf 29% nog altijd aan dat de werkdruk gelijk is gebleven en 55% dat deze is gestegen. Van de deelnemende organisaties in de gehandicaptenzorg zag 47% een stijging van de werkdruk, tegen 45% voor ‘gelijk gebleven’ en 6% voor ‘afname’.

Oorzaken van werkdruk in de zorg

Volgens de geënquêteerde organisaties wordt de toegenomen werkdruk met name veroorzaakt door meer (nieuwe) en moeilijkere taken (25%) en de regeldruk en administratieve lasten (24%). Ook ‘te weinig personeel (onderbezetting) en overwerk, verschuivingen en beschikbaarheid buiten het rooster’ is een belangrijke oorzaak (19%). Het hoge ziekteverzuim onder medewerkers wordt door respectievelijk 6% als belangrijkste oorzaak van de toegenomen werkdruk genoemd, waarbij ziekenhuizen (9%) en VVT (8%) dit antwoord het vaakst geven.

Lees ook: Ziekteverzuim in de zorg: ontwikkeling, oorzaken en aanpak

Als we de oorzaken per zorgtype bekijken, valt op de ‘regeldruk en administratieve lasten’ in de GGZ veruit het hoogste scoort (35%). Te weinig personeel is met name bij ziekenhuizen (36%) en VVT (32%) een probleem. In de gehandicaptenzorg is ‘meer (nieuwe) of moeilijkere taken’ met 26% de belangrijkste oorzaak voor de toegenomen werkdruk.

Ruim een kwart van de respondenten in de zorg (28%) noemt andere, diverse oorzaken van de toegenomen werkdruk. Dit betreft met name de groei van de organisatie en nieuwe wetgeving en overheidsbeleid, gevolgd door zwaardere/complexere doelgroep(en) of zorgvraag en de verschuiving van de eerstelijns- naar de tweedelijns zorg. Ook minder financiën en vergrijzing worden genoemd.

Maatregelen om de werkdruk te verminderen

Het aantrekken/inzetten van extra personeel om de werkdruk te verlagen is door 29% van de ondervraagden toegepast in de twaalf maanden voorafgaand aan het onderzoek. Met name ziekenhuizen (32%) en VVT (25%) scoren hoog op deze maatregel. Ook het efficiënter vormgeven van werkprocessen (16%), het bespreekbaar maken van de werkdruk (12%) en het aanpassen van de werktijden/roostering (10%) zijn zorgbreed veelgenoemde maatregelen. In de GGZ en gehandicaptenzorg is er ook relatief veel aandacht voor training en coaching (13%). Verder valt het op dat de GGZ er uit springt qua vereenvoudiging van administratieve processen (13% t.o.v. 4% voor de totale zorg) om de werkdruk te verlagen.

Lees ook: Detacheringsbureau zorg: alles over detacheren in zorg en welzijn

Van de ondervraagden in de zorg neemt 20% ‘andere’ maatregelen. Volgens de onderzoekers gaat het daarbij onder meer om het inzetten van extra capaciteit (bijvoorbeeld het invoeren van een specifieke functie, inzet van meer vrijwilligers/stagiaires/invallers), het invoeren van een patiëntenstop, ICT-ondersteuning, preventie-/verzuimbeleid, het anders verdelen van taken en opleiding en scholing.

Klik hier voor het rapport over de Werkgeversenquête 2018 van het Onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn

 

Okeedo is gespecialiseerd in het detacheren van personeel in de zorg. Wij geloven dat elke zorgorganisatie baat heeft bij een gezonde flexibele schil, met enthousiaste, bekwame en gastgerichte medewerkers. Geen ‘handjes’ maar waardevolle collega’s die teams in beweging brengen en de tevredenheid van patiënten en bewoners doen stijgen. 

Ontdek Okeedo